Ankieta na temat systemu poznańskiego roweru publicznego

Od czego się zaczęło i jak przebiegało? (historia)

Badanie użytkowników poznańskiego systemu roweru publicznego (PRM) jest efektem członkostwa jednego z nas w społecznym zespole ds. funkcjonowania systemu poznańskiego roweru publicznego (PRM), którego zadaniem było wypracowanie dalszych kierunków rozwoju systemu, po zakończeniu umowy z dotychczasowym operatorem. W skład zespołu weszli przedstawiciele Zarządu Transportu Miejskiego, Urzędu Miasta Poznania, Politechniki Poznańskiej oraz strony społecznej – Stowarzyszenia Rowerowy Poznań.

Celem prac zespołu było opracowanie modelu przyszłego funkcjonowania systemu jako podstawy zamówienia publicznego na dostarczenie systemu dla Poznania.

Jednym z kluczowych zagadnień, przed jakimi stanął zespół, był wybór sposobu funkcjonowania PRM: jako istniejącego dotąd systemu opartego na stacjach (tzw. III generacji) lub umożliwiającego pozostawienie rowerów w dowolnym miejscu wewnątrz wyznaczonej strefy (tzw. IV generacji). Wybór rozwiązania w tej dziedzinie nierozerwalnie wiązał się także z decyzjami o rozwoju przestrzennym: w jakich dzielnicach wyznaczyć nowe stacje lub strefę wypożyczeń? czy stacje lokalizować w okolicach przystanków komunikacji publicznej? Innymi kwestiami rozważanymi przez zespół były także rozwiązania techniczne oraz taryfowe.

Okazało się, że w udzieleniu odpowiedzi na wiele z tych pytań była potrzebna wiedza pozyskana bezpośrednio od użytkowników roweru publicznego – urząd dysponował dotychczas zarówno szczegółowymi statystykami wypożyczeń jak i informacjami o stanie technicznym infrastruktury, natomiast nie posiadał informacji o motywach podróży, ich charakteru i częstotliwości. Do celu pozyskania tych informacji użyto geoankiety.

Równolegle do ankiety zespół gromadził także inne źródła informacji – przeprowadził dialog techniczny z dostawcami systemów, zorganizował testy techniczne rowerów IV generacji i analizował możliwość adaptacji obecnie użytkowanych rowerów do nowych rozwiązań.

Ankieta

Ważnym elementem diagnozy było rozpoznanie opinii użytkowników systemu. W tym celu powstała przygotowana przez nas geoankieta. Zastosowanie narzędzia sfinansowane zostało w ramach projektu pn. „Geoportal wspierający partycypację społeczną w planowaniu przestrzennym”, prowadzonego przez Centrum Badań Metropolitalnych UAM, dofinansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju. Analizę danych z geoankiety Cezary przygotował społecznie, w ramach pracy w zespole. Respondenci mogli wypełniać ankietę w okresie 22.02.2018 – 19.03.2018. Link do ankiety rozprowadzany był przez Urząd Miasta Poznania oraz organizacje społeczne, np. Rowerowy Poznań. Informacja o geoankiecie była także przekazywana za pośrednictwem mediów tradycyjnych, a także w ramach konferencji prasowej z udziałem wiceprezydenta.

http://www.poznan.pl/mim/info/news/jaka-przyszlosc-poznanskiego-roweru-publicznego,115628.html

Ankieta badała następujące zagadnienia: skąd i dokąd przemieszczają się użytkownicy roweru miejskiego, w jakich celach podróżują rowerem miejskim, czy przesiadają się na inne środki transportu. Chciano także znać zdanie użytkowników na temat preferencji co do systemu: stacyjnego z jednej strony i bezstacyjnego z drugiej oraz o formę opłat abonamentowych.

Ankieta składała się z pytań ankietowych oraz map z możliwością nanoszenia własnych propozycji lokalizacji elementów systemu (stacji, strefy elastycznych wypożyczeń).

Wyniki ankiety

W ankiecie wzięło udział ponad 3000 osób. Wyniki przedstawiono na spotkaniu zespołu z udziałem wiceprezydenta w maju 2018 roku, a upublicznione na stronie Zarządu Transportu MIejskiego w lipcu 2018 https://www.ztm.poznan.pl/pl/aktualnosci/ankieta-na-temat-systemu-poznanskiego-roweru-publicznego-podsumowanie

Na podstawie analizy danych można sformułować następujące wnioski:

Nie stwierdzono sztywnego podziału na rowerzystów i kierowców – respondenci zadeklarowali posiadanie zarówno własnych rowerów (80%) jak i własnych samochodów (75%).

Około 50% respondentów deklarowała używanie systemu przynajmniej 1x w tygodniu.

Dominowały motywy codziennej mobilności (dojazd do pracy/szkoły/miejsca spędzania wolnego czasu) – ponad 50% respondentów, przy motywie rekreacyjnym na poziomie 18%.

Głównym środkiem transportu, z którego rezygnowali respondenci był transport publiczny (49%), ale wysoki był także udział samochodu (22%).

Prawie 50% głównych podróży respondentów to podróże multimodalne, co wskazuje na ważną rolę wspierającą wobec transportu publicznego.

Respondenci wskazali wiele powodów korzystania z systemu (niezależność – 75%, elastyczność – 66%, korzyści zdrowotne – 54%). W przypadku niekorzystania z systemu, najczęściej deklarowany był tylko jeden powód (jakość infrastruktury systemu – 45%, warunki poruszania się po mieście – 37%, trudności w obsłudze – 32%).

31% osób, które wypełniły ankietę, opowiedziało się za systemem III generacji, ze stacjami, a 46% wybrało bezstacyjny system IV generacji. Respondenci zadeklarowali gotowość płacenia abonamentu, połowa z nich zaakceptowała limit 60 minut dziennie na poziomie 20 zł, a połowa abonament bez limitu na poziomie 35 zł.

Wysokie było zainteresowanie możliwością oznaczania proponowanych lokalizacji stacji systemu – na mapie naniesiono aż 3655 oznaczeń. Spośród 119 wynikowych kandydatów na lokalizację stacji, aż 45% znajdowało się w strefie silnego potencjału do oddziaływania (500 – 1500 m od istniejących stacji).  Kolejne 36% oznaczeń to stacje zwiększające gęstość systemu na terenie już nim objętym, a tylko 19% to stacje bardzo odległe od innych stacji systemu.

Preferencje dotyczące lokalizacji strefy wypożyczeń skoncentrowały się w śródmieściu Poznania, będącym jednocześnie terenem wysokiego zagęszczenia stacji istniejących i proponowanych.

Decyzje

„Po przeprowadzeniu internetowej ankiety miejskiej, dwóch dialogów technicznych, testów dostępnych na rynku rowerów oraz oprogramowania, wykonaniu analiz, w tym finansowej ustaliliśmy, że najkorzystniejszym rozwiązaniem będzie system mieszany” – zadeklarował Daniel Wawrzyniak, zastępca dyrektora Zarządu Transportu Miejskiego.

https://www.ztm.poznan.pl/pl/aktualnosci/maciej-wudarski-postanowilismy-rozwinac-poznanski-rower-miejski-o-rowery-czwartej-generacji

Oprogramowanie geoankiety i geodyskusji zostało przygotowane i udostępnione w ramach projektu “Geoportal wspierający partycypację społeczną w planowaniu przestrzennym” współfinansowanego przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju na podstawie umowy numer PBS3/A9/39/2015.